Buong kumpiyansang isinaayos ni John Lee, 23, na idaos ang panayam sa kanyang bagong opisina sa Kuala Lumpur sa kahabaan ng Jalan Ampang.
Aling suite? “Umakyat ka lang sa ika-36 na palapag.” Sa loob ng ilang segundo, mahirap unawain na ang isang binatang hindi pa nakatatapos sa unibersidad ay umookupa sa buong palapag para lamang magbigay ng serbisyo sa pagsasalin. Lumabas na lumipat pala siya sa kanyang bagong opisina sa mismong araw ng panayam sa halagang humigit-kumulang RM600 bawat buwan. Sa unang buwan, may 50% diskuwento siya. Ginamit ni Lee ang lugar na iyon mula Hunyo hanggang Setyembre noong nakaraang taon.
Ngunit bakit gumastos nang malaki ang nagtatag ng Epsilon Translation services para sa ganito kamahal na address, gayong nagsisimula pa lamang siya?
“Gusto ko ang imahe, ang address, ang lokasyon, ang estratehiya, sa ganoong pagkakasunod-sunod,” sabi niya.
Ang kanyang address ay isang bagay na pinapangarap ng mga negosyante. At alam iyon ng mga nagtatayo ng mga serviced office na ito.
May humigit-kumulang 10 business center sa Klang Valley ngayon, hindi pa kasama ang maliliit. Kahawig ng maliliit na kalahok ang mga business center noong dekada 1970 na nag-aalok ng mesa at upuan, at pangunahing serbisyo sa telepono. Ang malalaki naman ay nag-aalok ng napakaraming serbisyo, mula sa pag-aayos ng tsaa at pastries hanggang sa mga shopping trip, pag-extend ng visa hanggang sa executive search at pagkuha ng kasambahay.
Sabi ni Mee Kim, ang tagapagtatag at presidente ng CEO SUITE: “Kahit sino ay maaaring magbukas ng business centre. Ang ibinebenta ko ay serbisyo. Nakababagot kung magpapaupa lamang ng espasyo ng opisina, kaya nagdaraos ako ng mga karaniwang taunang party. Mabuti ito para sa sigla, mabuti para sa networking at napapasaya nito ang aking mga kliyente.”
Kalahati ng kanyang mga kliyente ay kasama na niya mula pa sa unang araw nang itayo niya ang kanyang unang business centre sa Jakarta mga walong taon na ang nakalipas.
Ngayon, mayroon siyang anim na opisina sa rehiyon sa Singapore, Jakarta, Kuala Lumpur at Shanghai. Kasalukuyan niyang inihahanda ang kanyang opisina sa Beijing at inaasahan niyang magbubukas ng isa pa sa Timog Korea. Pinopondohan ng mga venture capitalist, ang bawat business centre ay nangangailangan ng paunang puhunang US$1.5 mil hanggang US$2 mil.
“Mababa ang margin, ngunit sinisikap kong makamit ang dami. Umaasa akong makapag-break-even ngayong taon o sa susunod,” sabi niya.
“Hindi ko kailangang magbukas ng mga opisina sa Tsina. Ngunit sabik ang aking mga tauhan na pumunta roon. Naroon na ang aming mga kakumpitensiya nang mas nauna pa sa amin. Kung gastos ang pag-uusapan, mas praktikal na magkaroon ng isa pang sangay sa Kuala Lumpur, ngunit dahil sabik na sabik ang lahat na pumunta sa Tsina, nagpasya akong gawin itong isang win-win na sitwasyon.”
Itinayo niya ang kanyang opisina sa Shanghai, kung saan napakamahal ng upa, noong Disyembre 2003. Makalipas ang apat na buwan, 100% na itong puno. Dalawa sa kanyang mga kakumpitensiya na naroon na 5 hanggang 10 taon bago siya ay hindi pa rin lubos na napupuno.
Karamihan sa mga business center ay nagsisilbi sa mga expatriate na itinalaga sa rehiyon upang magtayo o magpatakbo ng mga representative office, pati na sa maliliit at katamtamang laking negosyante, na ang ilan ay mga expatriate. Karaniwang umuupa ng mga suite ang mga multinasyonal na kumpanya habang pinipili naman ng mga lokal ang mga virtual office.
Para sa karamihan ng mga business center na ito, napagtatanto ng mga may-ari na kung walang IT, hindi sila makakikilos nang ganoon kabilis. Malinaw na nais ng kanilang mga kliyente na makatipid ng oras kapag pumipili ng mga serviced office. Natural lamang na gusto nilang magtuon sa kung ano ang pinakamahusay nilang ginagawa, at hindi na magpasan ng dagdag na pabigat gaya ng pagsagot sa mga EA form at/o pamamahala ng mga tauhan.
Nang bombahin ang Embahada ng Australia sa Jakarta noong Setyembre 9 ng nakaraang taon, hindi na nagamit ang mga kalapit na gusali ng opisina.
Sa loob lamang ng ilang oras, tumatawag na kay Mee Kim ang mga ehekutibo mula sa isang kumpanya ng langis at gas. Inihanda ang mga silid, ikinabit ang mga linya. “Kinabukasan, lumipat na sila,” sabi ni Mee Kim.
At para sa maraming negosyante, lubos na tinatanggap ang konseptong ito dahil mas mabilis ang balik ng puhunan. Isang bagay ang tiyak: hindi na nila kailangang gumastos ng libu-libo sa renobasyon!
Apr 26, 2013













