Ai được hưởng lợi từ CSR

Sinh ra tại Mỹ, Jiway Tung dễ dàng hòa đồng với những cậu thiếu niên trước đây từng lang thang trên đường phố Gia-các-ta hay các thị trấn tỉnh lẻ, khi anh làm việc cùng các em trên một trang trại hữu cơ rộng hai héc-ta ở khu vực Puncak, Bogor.

Trung bình 13 tuổi, các cậu bé đang tham gia một chương trình canh tác hữu cơ được thiết kế để giúp các em trở thành những người tự lập với những kỹ năng cần thiết để sống trong xã hội. Các em được đưa ra khỏi đường phố bởi các tổ chức phi chính phủ (NGO) chuyên cung cấp nơi ở cho trẻ em đường phố.

“Chúng tôi muốn trang bị cho các em những kỹ năng cần thiết để làm việc như một thành viên trong nhóm, biết chịu trách nhiệm và lập kế hoạch. Trước khi các em học toán, ngôn ngữ và kỹ năng máy tính,” Jiway, người làm việc cho tổ chức phi chính phủ World Education có trụ sở tại Boston, cho biết.

Theo chương trình canh tác hữu cơ do World Education thiết kế, 27 trẻ em đường phố đang được đào tạo trong sáu tháng, và có thể được kéo dài đến một năm. Lớn lên trên đường phố của các thành phố, thị trấn lớn và đối mặt với cuộc sống khắc nghiệt, các em đã phải nỗ lực rất nhiều để thích nghi với hoàn cảnh mới.

“Lòng bàn tay em bị trầy xước vì em không quen làm nông, em lớn lên ở Gia-các-ta mà,” Jaya kể. Em được Quỹ Rumah Kita, tổ chức cung cấp nơi ở cho trẻ em đường phố tại Gia-các-ta, bảo trợ tham gia chương trình.

Thời tiết vùng núi mát lạnh chắc chắn là một thách thức đối với Jaya và các bạn, bên cạnh lịch làm nông vất vả từ 7 giờ sáng đến 12 giờ trưa, sau đó là nhiều hoạt động khác như kịch, làm đồ thủ công và biểu diễn âm nhạc cho đến 4 giờ chiều.

Được cha mẹ đưa từ vùng Lampung, đảo Sumatra đến Gia-các-ta khi mới chưa đầy sáu tháng tuổi, Jaya đã không được hưởng hơi ấm gia đình được lâu vì cha mẹ em ly thân không lâu sau đó. Sau khi ngôi nhà của mẹ em ở Đông Gia-các-ta bị phá dỡ, Jaya phải đối mặt với thực tế khắc nghiệt của cuộc sống khi tuổi còn quá nhỏ.

“Em thích ở đây, trong chương trình canh tác hữu cơ này, vì em yêu cây cối. Em hy vọng sẽ có trang trại của riêng mình ở đâu đó tại Lampung khi em hoàn thành chương trình,” Jaya nói.

Jaya và các bạn có thể đã tìm thấy hy vọng mới cho tương lai, một tương lai mà nếu không có chương trình này thì chỉ toàn những viễn cảnh ảm đạm. Jiway và nhóm của anh có thể điều hành chương trình nhờ sự hỗ trợ tài chính không phải từ một tập đoàn đa quốc gia lớn như Freeport Indonesia hay LG Electronics Indonesia, mà từ CEO Suite, nhà điều hành văn phòng trọn gói đang phát triển nhanh chóng.

Chủ tịch CEO, bà Mee Kim, sinh ra tại Hàn Quốc, nhấn mạnh rằng điều quan trọng nhất là thiện ý và hành động cụ thể, chứ không phải số tiền hay thời điểm thích hợp để bắt đầu sẻ chia.

“Sẽ không bao giờ có thời điểm hoàn hảo để sẻ chia, nếu chúng ta cứ chờ đến khi bản thân có đủ,” bà Mee Kim nói. Công ty của bà có hai cơ sở văn phòng trọn gói tại Gia-các-ta và đang mở rộng dịch vụ sang Trung Quốc.

Theo xu hướng chung trên thế giới, khi các công ty tăng cường vai trò là một phần của cộng đồng xung quanh cơ sở của mình, các tập đoàn Indonesia cũng đã bắt đầu thử nghiệm các chương trình Trách nhiệm Xã hội của Doanh nghiệp (CSR).

Hiện tượng này được các tổ chức phi chính phủ hoan nghênh, những tổ chức sẵn sàng hỗ trợ việc lập kế hoạch và triển khai các dự án CSR. Ông Hendro Suwito, quản lý truyền thông của World Vision International – Indonesia, đánh giá cao xu hướng này.

“Chính phủ có nguồn lực tài chính và nhân lực rất hạn chế. Trong khi đó, nhiều tổ chức phi chính phủ ở Indonesia không thể triển khai các chương trình quy mô vì khả năng tiếp cận tài chính hoặc các nguồn lực khác rất hạn chế. Nhận thức ngày càng cao về CSR có thể đóng vai trò quan trọng trong việc lấp đầy những khoảng trống này,” ông Hendro nói.

Ông Hendro đã rất xúc động trước sáng kiến của Citibank khi hàng chục nhân viên của ngân hàng này bắt đầu thường xuyên dạy học cho trẻ em đường phố ở Gia-các-ta. Ông cũng từng chứng kiến toàn bộ nhân viên của Schneider tại đây tính xem họ kiếm được bao nhiêu trong một giờ và quyên góp số tiền đó cho một chương trình nhân đạo ở Papua.

Vào tháng 12 năm ngoái, Tập đoàn Matahari đã mời các đối tác kinh doanh cùng quyên góp tiền cho mục đích xã hội, ông Hendro cho biết. Họ đã quyên góp được một khoản tiền đáng kể và trao tặng thông qua hàng chục tổ chức từ thiện và phát triển nhằm góp phần chống đói nghèo và lạc hậu.

Tuy nhiên, một chương trình CSR thành công và bền vững chắc chắn không chỉ dừng lại ở việc quyên góp. Thực tế, các công ty cần chuẩn bị kỹ lưỡng, bao gồm thực hiện nghiên cứu khả thi cho các dự án dựa trên nguồn lực và chuyên môn của chính mình.

“Khi liên quan đến các sáng kiến xã hội – nhân đạo phức tạp hơn, đặc biệt là khi địa điểm thực hiện ở xa văn phòng của tập đoàn, việc chuyển tiền thông qua các tổ chức phi chính phủ đang hoạt động tại khu vực mục tiêu sẽ hiệu quả và tiết kiệm hơn nhiều,” ông Hendro nói.

Các tập đoàn vẫn cần giám sát mọi thứ để việc triển khai và tiến độ được tuân thủ chặt chẽ, và chương trình mang lại tác động như mong đợi cho cộng đồng.

Một số người vẫn hoài nghi và nghi ngờ động cơ của các tập đoàn khi thực hiện những chương trình như vậy. Họ băn khoăn liệu các chương trình có thực sự mang lại lợi ích cho người dân hay không, cho rằng phần lớn chương trình có xu hướng là tấm bình phong che đậy những hoạt động khuất tất hơn của tập đoàn, chẳng hạn như hủy hoại môi trường và bóc lột người lao động.

Thực tế, một số công ty khai khoáng đa quốc gia khổng lồ từng khoe khoang về các chương trình CSR tốt đẹp của mình lại hóa ra là những kẻ gây ô nhiễm sông ngòi và tàn phá môi trường. Không có gì ngạc nhiên khi một số người nghi ngờ các chương trình CSR của họ.

Tuy nhiên, những chương trình xuất phát từ thiện ý và được thiết kế dựa trên sự thấu hiểu nhu cầu của cộng đồng thường tỏ ra hữu ích. Ngay cả các tổ chức phi chính phủ lâu năm cũng hoan nghênh các chương trình CSR của doanh nghiệp và sẵn sàng hỗ trợ theo lĩnh vực chuyên môn của mình.

“Tôi không phản đối các chương trình CSR, miễn là chúng có mục tiêu rõ ràng và thực sự hiểu cũng như đáp ứng nhu cầu của cộng đồng,” Jiway, quản lý dự án trang trại hữu cơ, cho biết.

Về phía các tập đoàn, triển khai các chương trình CSR không chỉ là thực hiện trách nhiệm của một công dân doanh nghiệp tốt mà còn là một hình thức đầu tư. Theo lời ông Nobuo Tateisi, khi đó là chủ tịch kiêm giám đốc đại diện của Omron Corporation, trong cuốn sách Good Corporate Citizenship: Community-minded Management for the 21st Century, đó là cách nâng cao vị thế của công ty trong cộng đồng và mở rộng triển vọng kinh doanh trong tương lai.

Ông Toshikata Amino, khi đó là phó chủ tịch Honda, được Tateisi trích dẫn trong cuốn sách rằng các hoạt động cộng đồng thực ra không phải làm vì cộng đồng, mà là vì chính bạn, bởi bạn nhận lại nhiều như những gì bạn cho đi.

Thực vậy, thay vì coi các chương trình CSR đơn thuần là một nghĩa vụ tốn kém, một số tập đoàn nhận ra rằng các chương trình này mang lại lợi ích cho công ty mình. Bà Mee Kim của CEO cho biết cuộc sống của đội ngũ bà trở nên ý nghĩa hơn.

“Sự tham gia này cũng đã tạo nên một thay đổi nhỏ trong cuộc đời của một ai đó,” bà Mee Kim nói.

Chương trình CSR mà bà Mee Kim thực hiện thông qua hỗ trợ tài chính và sự tham gia của nhân viên chắc chắn sẽ nâng cao tinh thần của toàn bộ nhân viên CEO. Nhận thức rằng họ đang làm việc cho một công ty có trách nhiệm với xã hội không chỉ mang lại cho họ niềm tự hào mà còn khiến họ gắn bó với công ty.

Sự tham gia của CEO vào hoạt động canh tác hữu cơ trong chương trình CSR của công ty có thể giúp các công ty khác nhận ra rằng CSR không chỉ dành cho các tập đoàn khổng lồ và đa quốc gia. Một chương trình xuất phát từ thiện ý và bền vững có thể mang lại lợi ích cho cả người nhận lẫn những người sẵn lòng sẻ chia nguồn lực của mình.